https://www.hospitality-group.nl/wp-content/uploads/2020/05/Samenwerken-01-300x180.jpg

Impact Corona op de schoonmaakbranche

Impact Corona op de schoonmaakbranche
Impact Corona op de schoonmaakbranche

Auteur:

Auteur:

De wereld verkeert in een moeilijke en onzekere tijd: dagelijks worden we overspoeld met nieuwsberichten over het coronavirus en worden we geconfronteerd met een nieuwe realiteit. Voor veel mensen betekent de ‘intelligente lockdown’ dat zij al wekenlang thuiswerken. Er is echter ook een grote groep mensen met een cruciaal beroep. Onder deze mensen bevindt zich een groep die vaak over het hoofd wordt gezien: de schoonmaakmedewerkers. Iedere dag opnieuw werken zij hard om ervoor te zorgen dat (nagenoeg lege) kantoorpanden en scholen toch goed onderhouden worden, dat de hygiëne is geborgd bij bedrijven met crisiscentra waar 24/7 gewerkt wordt en dat de ziekenhuizen in Nederland gedesinfecteerd en ontzorgd worden.

Het coronavirus heeft in de afgelopen weken voor een hoop hectiek gezorgd in de schoonmaakbranche. In de zorg worden alle zeilen bijgezet om aan de toegenomen vraag te voldoen, terwijl voor andere sectoren juist geldt dat de dagelijkse schoonmaakwerkzaamheden op veel plekken zijn stilgevallen. We zien berichten voorbij komen over opdrachtgevers die betalingen eenzijdig opschorten, over betaaltermijnen die worden verlengd en over dienstverleners die worden gedwongen om lagere tarieven te hanteren. Allemaal gevolgen van de crisis waarin we nu verkeren, maar is er ook een positieve kant? Wij vroegen Femy van de Wege van Hago Next, Carlijn Dobbe van 1nergiek en Bart Jansen van Asito naar hoe zij deze crisis ervaren. Welke uitdagingen kwamen op hun pad, hoe gingen zij daar mee om en zien ze ook bijzondere ontwikkelingen?

Een sector vol uitdagingen: van opschalen in ziekenhuizen tot afschalen in kantoren

Iedere sector heeft de afgelopen periode te maken gehad met grotere uitdagingen dan voorzien, zo ook de schoonmaaksector. Kort nadat de eerste besmetting in Nederland werd vastgesteld, steeg de vraag van opdrachtgevers naar extra schoonmaak, hygiëne-aanscherpingen en de inzet van extra desinfectiemiddelen enorm. Alles werd in het werk gesteld om aan deze vraag te voldoen: er werd extra personeel aangenomen, de zoektocht naar desinfectiemiddelen werd ingezet en de schoonmaakfrequentie werd opgeschroefd.

Binnen de zorgtak van Asito was de impact zo mogelijk nog groter. Eén van de opdrachtgevers van Asito is een ziekenhuis in Noord Brabant, de provincie waar in korte tijd een groot aantal besmettingen werd vastgesteld en waar de druk op ziekenhuizen gigantisch steeg. Hier werden de schoonmaakmedewerkers actief betrokken bij het ombouwen van afdelingen naar speciale corona-afdelingen, het isoleren van afdelingen en patiënten en het desinfecteren van isolatieruimtes. Werd het speciale desinfectieteam van Asito voor de corona-uitbraak gemiddeld twee keer per dag ingezet, nu is er 24 uur per dag een team aanwezig om de ruimtes in het ziekenhuis te desinfecteren.

Na de eerste weken waarin de schoonmaakleveranciers alles in het werk stelden om zo goed mogelijk aan de klantvraag te voldoen volgde de ‘intelligente lockdown’. Scholen, winkels, musea, theaters en kantoren moesten plots hun deuren sluiten en iedereen moest zoveel mogelijk thuis blijven. Voor de schoonmaakbranche heeft dit grote gevolgen: op veel locaties in Nederland kan de dagelijkse schoonmaakdienstverlening niet plaatsvinden zoals contractueel afgesproken, met als gevolg dat voor veel schoonmaakmedewerkers het werk is komen stil te liggen. Leveranciers hebben de afgelopen weken snel moeten schakelen en oplossingen moeten bedenken om in deze veranderde wereld hun werk uit te kunnen voeren.

Aanpassen schoonmaakprogramma, flexpools en opschalen opleidingen

Wat doe je als leverancier als je ineens met deze uitdagingen wordt geconfronteerd? Zowel Hago Next als 1nergiek hebben in overleg met hun opdrachtgevers de keuze gemaakt om periodieke werkzaamheden naar voren te halen. Carlijn Dobbe: “Op scholen wordt het zomerwerk naar voren getrokken, denk aan de dieptereiniging en het groot vloeronderhoud. Daardoor kunnen we medewerkers toch blijven inzetten.”

Daarnaast zetten de partijen medewerkers in op andere klantlocaties waar de vraag wel gestegen is. Femy van de Wege: “Binnen Vebego is een flexpool opgericht. Deze flexpool wordt gebruikt om te kijken of medewerkers van onder andere Hago Next wellicht bij zusterbedrijven ingezet kunnen worden waar de vraag heel hoog is, zoals in de zorg.” Dit herplaatsen van medewerkers gebeurt uiteraard niet zo maar. Mensen worden goed voorbereid door middel van gesprekken en e-learnings. En voelen ze zich niet prettig bij de nieuwe locatie of omgeving? Dan wordt naar een andere oplossing gezocht.

Binnen Asito Cure is vanaf het eerste moment sprake geweest van opschalen. Net als bij Hago Next heeft ook Asito een mobiliteitscentrum opgericht om mensen op andere plekken in de organisatie in te zetten. Vanwege de specifieke vereisten vanuit de zorgsector heeft Asito daarnaast de opleidingscapaciteiten enorm opgeschaald. Bart Jansen: “We zijn heel snel gestart met het opleiden van mensen om te kunnen ondersteunen in de ziekenhuizen. We hebben het aantal mensen dat desinfectietrainingen kreeg opgehoogd, maar hebben ook de ‘train de trainer’-opleiding opgeschaald. Van 2 opleiders zijn we naar 12 opleiders gegaan, die medewerkers kunnen opleiden die thuis zijn komen te zitten. Inmiddels hebben we meer dan 280 mensen preventief opgeleid om ze in te kunnen zetten in de desinfectieteams in de ziekenhuizen.”

Een luisterend oor voor medewerkers: communicatie en informatievoorziening zijn key

Voor zowel Asito als Hago Next en 1nergiek geldt dat zij te maken hebben met spanning bij hun medewerkers. Voor veel medewerkers geldt dat er sprake is van onduidelijkheid, angst om het virus zelf op te lopen en angst om het virus over te dragen op een familielid. Communicatie en informatievoorziening is hierin essentieel gebleken. Femy: “Wij hebben medewerkers de ruimte gegeven om ook met de directie te praten, zodat zij hun zorgen konden uiten en hun verhaal kwijt konden. Daarnaast hebben we een online medewerkerspagina geopend waar alle vragen op staan die medewerkers hebben gesteld en waar zij op laagdrempelige wijze aanvullende vragen kunnen stellen.”

Bart heeft ervaren dat medewerkers die al in de ziekenhuizen werkten en onderdeel waren van een desinfectieteam er vanaf dag één voor gingen. Vooral voor mensen die vanuit andere disciplines werden ingezet was het een spannende stap. Bart: “We hebben er veel aandacht aan besteed om deze mensen gerust te stellen. Het is mooi om te zien dat de angst bij deze mensen inmiddels is verdwenen en dat zij nu vooral heel erg trots zijn dat ze mogen helpen.”

De tijd van uitdagingen is nog lang niet voorbij

Inmiddels zijn alle geïnterviewde leveranciers in het volgende stadium aangekomen: meedenken over de toekomst. Opdrachtgevers zijn druk bezig om zich voor te bereiden op de 1,5-meter-samenleving en betrekken ook de leveranciers hierin. Wat betekent het voor de dienstverlening als de maatregelen gefaseerd worden afgeschaald en hoe zorg je ervoor dat je pandgebruikers zo goed mogelijk faciliteert en een veilige omgeving biedt? En wat betekent het voor de ziekenhuizen als de reguliere zorg ook weer opstart en de tijdelijk opgeleide medewerkers weer teruggaan naar hun eigen locaties? De leveranciers zijn stuk voor stuk hard aan het werk om zich hierop voor te bereiden en om samen met hun opdrachtgevers plannen te maken voor ‘het nieuwe normaal’. Zo zet Hago Next haar innovatieve karakter in om het aantal contactpunten in de werkomgeving te verminderen of extra schoon te maken. Denk bijvoorbeeld aan het inzetten van robotstofzuigers bij opdrachtgevers waar dagschoonmaak plaatsvindt, of het uitvoeren van een gebouwenscan om te toetsen of het gebouw weer klaar is voor heropening. Op basis van de resultaten van de scan worden acties bepaald die ingezet kunnen worden om risico’s weg te nemen óf beheersbaar te maken.

Voor Asito Cure komt daar nog een extra uitdaging bij: de medewerkers die nu in de frontlinie werkzaam zijn zo goed mogelijk ondersteunen. De medewerkers die op de corona-afdelingen in de ziekenhuizen werken, maken verschrikkelijke dingen mee. Asito heeft dan ook een hulplijn geopend voor deze medewerkers waar zij hun verhaal kwijt kunnen. Maar met name op de langere termijn ligt er een grote zorg. Bart: “Deze medewerkers gaan nu maar door en door om een hoge kwaliteit dienstverlening te blijven leveren. Maar wat als alles straks weer normaal wordt? We zijn nu hard aan het nadenken over hoe we deze mensen op langere termijn kunnen ondersteunen.”

De positieve kant van de crisis: verbeterde samenwerking, saamhorigheid en meer waardering voor schoonmaakmedewerkers

De afgelopen periode heeft veel uitdagingen gebracht, maar er zijn ook mooie initiatieven ontstaan door de situatie. Zo zien alle drie de partijen dat bepaalde activiteiten in een stroomversnelling terecht zijn gekomen; dingen die eerst niet van de grond kwamen, lukken nu ineens wel. Een mooi voorbeeld hiervan is de nauwere samenwerking met de opdrachtgevers. Waar leveranciers voorheen vaak als externe partij werden gezien, trekken leverancier en opdrachtgever nu samen op om de situatie door te komen. Bart: “We zijn nu onderdeel van het geheel. Waar we vroeger minder werden meegenomen in veel communicatieberichten en bijvoorbeeld niet in de appgroep van het ziekenhuiscrisisteam zaten, worden we nu overal in meegenomen en wordt ons om advies gevraagd.”

Ook onder medewerkers onderling zien de drie leveranciers dat er meer sprake is van saamhorigheid. Carlijn: “Collega’s zijn nu meer bereid om werk van elkaar over te nemen. Samen zetten ze de schouders eronder en delen ze hun bevindingen!”Asito probeert deze saamhorigheid te stimuleren door medewerkers te vragen om verhalen en filmpjes met elkaar te delen. Op deze manier zorgen ze ervoor dat de corona-uitbraak niet alleen maar leidt tot afstand, maar dat het juist ook collega’s dichter bij elkaar brengt.

Maar wat voor de partijen misschien wel de mooiste ontwikkeling is, is de waardering die is ontstaan voor schoonmaakmedewerkers; zij worden nu overal gezien en begrepen. Opdrachtgevers zien hoe hard deze medewerkers iedere dag werken om een veilige en hygiënische omgeving te creëren en realiseren zich dat zij nu én in de toekomst niet zonder de schoonmaakmedewerkers kunnen.

Over de geïnterviewden

Femy van de Wege

Femy is operationeel verantwoordelijk voor alle klantcontacten binnen Hago Next en voor de doorontwikkeling naar multi-service dienstverlening.

Carlijn Dobbe

Carlijn is operationeel manager bij 1nergiek. Zij is één van de twee operationeel verantwoordelijken voor de +/- 400 locaties in Nederland waar 1nergiek haar dienstverlening verzorgt.

Bart Jansen

Bart is Business Manager Cure bij Asito. Hij is landelijk verantwoordelijk voor alle opdrachtgevers in de curatieve zorg: van ziekenhuizen tot revalidatiecentra en privéklinieken.