https://www.hospitality-group.nl/wp-content/uploads/2018/10/In-gesprek-met_02-300x180.jpg

Transities binnen de zorg – In gesprek met Lucien Engelen

Transities binnen de zorg – In gesprek met Lucien Engelen

Auteur:

Rutger van Wijk in gesprek met Lucien Engelen, Edge Fellow bij Deloitte Center for the Edge

Middenin de toekomst

Een interview met Lucien Engelen over de houdbaarheid van de zorg, de impact van technologie, patiënt empowerment en de toekomst waar we al middenin zitten. Over Lucien: Lucien Engelen is voormalig Director Radboudumc REshape Center for Innovation en thans Edge Fellow bij Deloitte Center for the Edge. Lucien is daarnaast spreker en adviseur over (technologische) veranderingen in de zorg waarin participatie van patiënten in hun eigen zorgtraject centraal staat. Nooit eerder stond de gezondheidszorg voor zulke grote uitdagingen. De visie en ideeën van Lucien stimuleren om anders naar de zorg te kijken en deze echt vooruit te brengen.

Technologie en maatschappij

Lucien begint met de veranderende samenleving: “We vergrijzen en ontgroenen, maar bovenal hebben we te maken met een veranderende zorgvraag.” De zorgvraag is steeds meer specialisme overstijgend en de drempel om zorg te vragen wordt steeds lager. Millenials ontwikkelen hele andere zorgvragen; deze zijn bijvoorbeeld meer en meer gericht op obesitas en mentale klachten als burn-out en stress.

De jongere generatie verwacht ook een andere benaderingswijze: laagdrempelig en afgestemd op zijn/haar situatie, in de eigen omgeving en digitaal. Dit vereist een andere interface waarbij technologie kan helpen. Echter daar waar de consument technologie als pull ervaart, ervaart de zorgprofessional het als push. De reden hiervan is dat dit soort technologie in de zorg (nog) niet is geland en de zorg met haar kwaliteitsdenken van nature zoekt naar ‘evidence based’ kwaliteit. Deze is er in de technologie (nog) niet altijd, want technologische ontwikkelingen volgen elkaar nu eenmaal snel op.

Nieuwe toetreders zien zorg als consumentenproduct met een hoog servicelevel. Met de nieuwste technologieën kunnen zij de zorg anders inregelen. Door de zorg als een data-gestuurd product aan te bieden, is de zorgconsument in staat zijn/haar gezondheidsstatus continu en real time in de eigen omgeving beschikbaar te hebben. Normaal komt de markt naar de consument, in de zorg moet de consument naar de zorg. De nieuwe toetreders spelen daarop in en dragen bij aan het realiseren van ‘patiënt empowerment’.

Health as a service

Voor de betaalbaarheid van de zorg moet de stijgende en complexere zorgvraag ingevuld worden met een gelijkblijvend budget. De patiënt zal zich nog meer dan nu manifesteren als consument die gepersonaliseerde zorg afneemt in de eigen omgeving op het moment dat zij het nodig acht. De zorgvraag gaat daarmee door de bestaande zuilen heen. Ontschotting van cure en care is een vanzelfsprekend gevolg. Door technologische innovaties wordt de mobiliteit van de patiënt sterk vergroot. Ze beschikt over eigen medische gegevens/data. De veranderende zorgvraag en vergrote mobiliteit zorgen voor ‘patiënt empowerment’. Zorg zal meer en meer ‘Health as a service’ (H.A.A.S. heeft Lucien dat ooit genoemd) worden aangeboden. Technologische innovaties zorgen ook voor kortere ziekenhuisopnames, wachtkamers die verdwijnen en specialisme overstijgende interpretatie van medische data. Monitoring vindt meer en meer plaats buiten het ziekenhuis (hart, long, gewicht). Nu al vindt datadriven diagnose plaats, gebruik makend van AI, gericht op gezondheid en het voorkomen van de zorgvraag,

Een en ander leidt tot de noodzaak van heroriëntatie op het bestaansrecht van zorgorganisaties. Naast het huidige verdienmodel moeten zorgorganisaties op zoek naar een nieuwe rol en functie in het zorglandschap. Dit vereist bestuurlijk lef. Ziekenhuis Bernhoven is hiervan een mooi voorbeeld. Opnieuw kijken naar met wie je samenwerkt en wat je toegevoegde waarde is ten opzichte van elkaar. Een ziekenhuis zal altijd blijven bestaan, maar dan voor hoogtechnologische, medisch complexe ingrepen.

#Hoedan

Hoe al deze veranderingen het hoofd te bieden? Lucien: “Wat nodig is, is een verandering in houding en gedrag. Kijk wat mogelijk is en start niet met het benoemen van wat onmogelijk is.” Dit betekent bijvoorbeeld interdisciplinair werken aan vraagstukken en het ontwarren van deze vraagstukken met alle betrokkenen om zo niet meer de schuld te leggen bij hen die niet aanwezig zijn. Dit vergt een ander type bestuurders, meer techneuten en ondernemers. Het is niet ICT die aan zet is, of huisvesting of FM, maar samenwerking maakt dat de transitie naar een nieuwe zorgomgeving slaagt. Dit vergt geen stelselwijziging, wel een andere denkwijze van silo’s naar zorgketens georganiseerd rondom de ‘patiënt journey’. Een denkwijze die is gericht op preventie en gezondheid, die de overheid faciliteert met een goed ingericht systeem dat zorgt voor veiligheid.